Oost ontmoet West

Kunstenaarsinitiatief over vrijheid

De negativiteit over asielzoekers in de media baard de Hoogeveense KunstenaarJacob Bos ernstige  zorgen. Vooral na het zien van de televisiebeelden van de‘schreeuwers’ tijdens een bijeenkomst in Steenbergen eind vorig jaar rijpte er bij hem een plan: er moest een tegengeluid komen, een positief geluid. Inmiddels is zijn plan in een vergevorderd stadium. Dit voorjaar staat een tentoonstelling in Hoogeveen op de agenda, waar Nederlandse kunstenaars én kunstenaars uit AZC’s exposeren over het thema vrijheid. Dit kunstenaars-initiatief zal zich daama uitrollen over de rest van Nederland. Ook Meppel staat al in de startblokken. Op dit moment wordt nog gezocht naar een ruimte op een A-locatie waar, voor de duur van een maand, kosteloos gebruik van kan worden gemaakt.

foto © Andre Weima

Als lk al die beelden op de televisie zie, bekruipt mij een akelig gevoel reageert Bos bewogen. ‘ledere keer moest lk denken aan het liedje ‘Over De Muur’ van Harry Jekkers: ‘En alleen de vogels vliegen van Oost-
naar West-Berlijn, worden niet teruggefloten, ook niet neergeschoten. Over de muur, over het IJzeren
gordijn. Omdat ze soms in het westen, soms ook in het oosten willen zijn.. Nu. 25 jaar na de val van de Berlijnse Muur waarover Harry Jekkers schrijft, ontstaat er een nieuwe muur van prikkeldraad dit keer. Een nieuw Fort Europa waar, om lin de woorden van de songtekst te blijven, alleen de vogels in en uit kunnen. En dat Staat haaks op wat Europa moet zijn. Dlt is een stap terug in de tijd.

Kunstenaars

Bos nam contact op met het AZC in Hoogeveen. Ík wilde graag iets doen. Ik bedacht dat er onder de vluchtelingen ook vast wel kunstenaars zouden zitten. Die wilde ik graag ontmoeten om hen voor te stellen een gezamenlijk kunstproject te organiseren. Via Bouke Brouwer een vrijwilliger op het azc in Hoogeveen, een caseworker, kwam Bos in contact met Mahmoud al Nahas, een jonge man uit Damascus die op dat moment de enige kunstenaar was die daar verbleef. We hebben kennisgemaakt, hij is een keer hier bij mij thuis geweest en er ontspon zich een heel fijn gesprek. Het klikte gelijk’.

Everybody smiles here

Bos legde zijn plannen ook voor aan collega-kunstenaars en nam Mahmoud mee naar een maandelijkse sociéteit in Meppel. ‘Ik maakte daar voor het eerste kennis met Mahmoud; verteltPeter van der Veen over zijn eerste ontmoeting met de Syriér. ‘Het is een ontzettend aardige gast. Na afloop van de bijeenkomst zijn Jacob en Mahmoud nog bij mij thuis geweest om samen een beetje te brainstormen over een gezamenlijke expositie’. De beeldend kunstenaar uit Meppel nam Mahmoud twee weken later eveneens mee naar een opening van een expositie in Kunsthuis Secretarie. ‘Hij was nog nooit bij zoiets geweest en
heeft er enorm van genoten. Vooral van het Contact met de andere mensen. Hij spreekt goed Engels
en is heel benaderbaar. Weet je wat me het meest is bijgebleven? Dat Mahmoud op een gegeven mo-
ment zei ‘Everybody smiles here’ Daar sta ik helemaal niet bij stil, maar voor hem was dat heel bijzonder. Het is voor hem niet meer vanzelfsprekend om lachende en vrolijke mensen om zich heen te hebben.’ Inmiddels kregen de plannen voor een gezamenlijke expositie steeds meer vorm. ‘Er moest natuurlijk een thema komen’ vervolgt Van der Veen. ‘Daarbij waren we geinspireerd door de songtekst van Harry Jekkers. Wat betekent vrijheid voor ons en wat betekent vrijheid voor mensen uit het Midden-Oosten? Beeldende kunst is een universele taal, je kunt je gevoelens uiten in kunst.Het is heel interessant om die verschillende visies te zien. Ikzelf maak deel uit van Take 5, een groep kunstenaars uit Meppel en omgeving. Eén van hen isZhongnai, een Chinees uit Mongolié. Je merkt dan toch heel duidelijk dat zijn oosterse manier van ‘kijken’ heel erg verschilt van die van ons, het is heel interessant hoe zijn beleving is. Zodra de expositie in Hoogeveen heeft plaatsgevonden, zullen Wij het hier in Meppel overnemen. Het onderwerp azc is hier sowieso actueel Want in de nabije toekomst Worden hier ook vluchtelingen gehuisvest. Waar de tentoonstelling plaats gaat vinden weet ik nog niet, maar ik heb wel diverse ingangen. Het hangt er nog een beetje vanaf in welke vorm het gegoten wordt!

Locatie gezocht

In Hoogeveen zijn de plannen al vaster omlijnd. ‘Eén van de kunstenaars die hier in Hoogeveen ook mee zal werken aan het initief is Ivo Winnubst‘, licht Bos alvast een tipje van de sluier op. ‘In Hoogeveen vindt de pilot plaats en daarna zal het initiatief Worden uitgerold naar andere plaatsen over heel Nederland. Het is de bedoeling dat het een expositie wordt met vijf a zes Nederlandse en drie Syrische kunstenaars. In overleg met het azc is in eerste instantie voor Syrische kunstenaars gekozen omdat dat qua taalbarriére de minste problemen geeft, maar bij een volgende expositie kan_het ook maar zo zijn dat er kunstenaars uit Eritrea, Mali of een ander land meedoen. Je kunt denken aan glas-, schilder- of beeldhouwkunst, het maakt niet uit. Er kunnen zelfs mooie kruisbestuivingen plaatsvinden met muzikanten, dansers of zelfsdichters. De tentoonstellingen door heel Nederland moeten een positieve beweging in gang zetten. Oost ontmoet west, Het doel is om de afstand kleiner te maken, meer begrip voor elkaar te krijgen. Onbekend maakt immers onbemind. We hopen het initiatief in het voorjaar te kunnen starten, maar we zoeken nog een Ieegstaand pand op een A-locade waar We gedurende een maand kosteloos gebruik van mogen maken, er een ondernemer of bedrijf is die een locatie beschikbaar wil stellen, komen we daar graag mee in contact’ besluit Bos zijn verhaal.

© Monique Bons